Το blog του Κωνσταντίνου Κατσιμίγα

Tο φυσικό περιβάλλον της Κομοτηνής και της περιφέρειας της

Αδημοσίευτη σπουδαστική εργασία στα πλαίσια μεταπτυχιακών σπουδών

Η Κομοτηνή βρίσκεται στην ΒΑ Ελλάδα και έχει πληθυσμό 70.000 κατοίκους, ενώ καθημερινά εξυπηρετεί πάνω από 100.000. Είναι πρωτεύουσα του Νομού Ροδόπης, έδρα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και απέχει 95 χιλ. από τα Ελληνοτουρκικά σύνορα, 17 χιλ. από τα Ελληνοβουλγαρικά , 275 από τη Θεσ/νίκη και 25 από τη θάλασσα.

Η μορφολογία του Νομού Ροδόπης θεωρουμένου ως ευρύτερη περιοχή της πόλης κατατάσσεται σε τρεις ζώνες. Η πρώτη κατέχει το νότιο τμήμα που είναι πεδινό με μηδενικές σχεδόν κλίσεις. Η δεύτερη εκτείνεται βόρεια παράλληλα της πρώτης και κατέχει το κέντρο του Νομού μέχρι τις κλιτείς της οροσειράς της Ροδόπης. Η τρίτη ζώνη βρίσκεται βόρεια της 2ης περιοχής και κατέχει το ορεινό τμήμα του Νομού. Ισχυρό ανάγλυφο υπάρχει και στο Νότιο Ανατολικό μέρος του Νομού όπου το όρος Ίσμαρος.

Οι υψηλότερες κορυφές είναι στο Παπίκιο (1460 μ.), ο Παρατηρητής (986 μ.), το Μεγάλο Λιβάδι (1267 μ.) και ο Ίσμαρος (678 μ.)

Η ευρύτερη περιοχή Ξάνθης – Κομοτηνής αποτελεί ενιαία γεωλογική ζώνη γνωστή σαν «Μάζα Ροδόπης».

Το βύθισμα Ξάνθης – Κομοτηνής δημιουργήθηκε μετά την ολοκλήρωση της Αλπικής ορογένεσης.

Το γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής αποτελείται από τα μεταμορφωμένα πετρώματα της Ροδοπικής μάζας που καταλαμβάνουν καθολική σχεδόν εξάπλωση προς βορράν και αποτελούνται από γνευσιοσχιστόλιθους που είναι αδιαπέραστοι σχηματισμοί. Στις υπώρειες της ορεινής ζώνης βόρεια της πόλης καθώς και στην περιοχή των λιμνοθαλασσών επικρατούν εδάφη από πυριτικές τριτογενείς αποθέσεις όξινα με πηλώδη υφή. Τέλος στην Κομοτηνή και γύρω και Νότια από αυτήν επικρατούν αλλουβιακά γεωργικά εδάφη δηλαδή ιζήματα.

Ο Νομός εμφανίζει σε αρκετή ένταση φαινόμενα διάβρωσης παράδειγμα η πεδιάδα της Κομοτηνής, οι προσχώσεις των λιμνοθαλασσών και η επέκταση των ρευμάτων του νομού προς τη θάλασσα και τις λίμνες.

Η πόλη της Κομοτηνής βρίσκεται στο κεντρικό βόρειο πεδινό τμήμα του Νομού σε ένα βύθισμα της πεδιάδας με υψόμετρο 28 έως 35 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και είναι καθ’ ολοκληρίαν κτισμένη επάνω σε αλλουβιακά εδάφη.

Η σεισμικότητα της περιοχής δεν είναι μεγάλη.

Η περιοχή κατατάσσεται σύμφωνα με τον ΝΕΑΚ στη ζώνη ΙΙ που αναφέρεται σε περιοχή με μέτρια σεισμική επικινδυνότητα.

Η περιοχή τα τελευταία χρόνια δεν ήταν επίκεντρο μεγάλου σεισμού, αλλά «αισθάνθηκε» σεισμούς από κοντινά επίκεντρα (Τουρκία, Σαμοθράκη, Λήμνος).

Τελευταίος σεισμός με επίκεντρο την Κομοτηνή αναφέρεται το 1784 εντάσεως 6,3 R με καταστροφή 500 κατοικιών.

Είναι άγνωστη η τυχόν επιρροή του φράγματος της Γρατινής που πρόσφατα ολοκληρώθηκε για τις ανάγκες του εργοστασίου της ΔΕΗ, στη σεισμικότητα της περιοχής.

Στην περιοχή μελέτης εμφανίζονται οι παρακάτω αυτοτελείς υδρολογικές λεκάνες :

§ Η υδρολογική λεκάνη των χειμάρρων της Κομοτηνής που εκβάλουν στη λίμνη Μητρικού (λεκάνη Βοζβόζη).

§Η υδρολογική λεκάνη του Λίσου ποταμού που εκβάλει στο Θρακικό πέλαγος.

Η υδρολογική λεκάνη των χειμάρρων της Κομοτηνής αποτελείται από τρία κύρια ρεύματα.

§                     Δυτικός χείμαρρος ή Βοζβόζης (Πος – Πος) .

§                     Κεντρικός χείμαρρος ή Μπουκλουτζάς, ο οποίος έκλεισε το 1962 με παράκαμψη προς τον ανατολικό χείμαρρο.

§                                                                     Ανατολικός χείμαρρος  ή Τρελλοχείμαρος.

Η λίμνη Μητρικού αποτελεί ένα σπάνιο υδροβιότοπο που προστατεύεται από τη συνθήκη Ramsar.

Σήμερα η λίμνη Μητρικού αποτελεί τον αποδέκτη των νερών των χειμάρρων της  Κομοτηνής.

          Το κλίμα που επικρατεί στο Ν.Ροδόπης χαρακτηρίζεται σαν μεσογειακό ξηρό έως ύφυγρο στην πεδινή και παραθαλάσσια ζώνη, προχωρώντας όμως προς τη βόρεια και ορεινή περιοχή μετατρέπεται σε ηπειρωτικό.

          Στην περιοχή της Κομοτηνής η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 14,8 ο C.

          Από τα κλιματολογικά στοιχεία προκύπτει ότι ο ψυχρότερος μήνας είναι ο Ιανουάριος με μέση θερμοκρασία 1,4  ο C, ενώ θερμότερος μήνας είναι ο Αύγουστος με μέση μέγιστη θερμοκρασία 30,4 ο C.

          Στο Νομό κυριαρχούν κυρίως Βορειοανατολικοί άνεμοι με συχνότητα περίπου 25% ακολουθούν οι Νοτιοδυτικοί 19% και Βόρειοι και Νότιοι με συχνότητα 8%.

Το μέσο ετήσιο ύψος βροχής είναι 664,7 mm, η ομίχλη με μέσο αριθμό 9,54 ημέρες ετησίως, ενώ μέσος αριθμός χιονεσκεπών ημερών είναι 1,5 ημέρα ετησίως ενώ οι μέρες ολικού παγετού 1,39.

          Ο Νομός Ροδόπης δεν εμφανίζει ιδιαίτερα προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης παρά μόνο σε ορισμένες περιοχές και για ορισμένες εποχές μπορεί να εμφανισθούν μικροεπεισόδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

          Ολόκληρη η πεδινή Ροδόπη είναι καλλιεργήσιμη γη σε πολλές περιπτώσεις, αρδευόμενη, υψηλής παραγωγικότητας. Η άρδευση των αγρών γίνεται επί το πλείστον με γεωτρήσεις αλλά και από μικροταμιευτήρες.

Η άντληση των υπόγειων υδάτων γίνεται άναρχα και ανεξέλεγκτα με αποτέλεσμα στις νότιες περιοχές Σιδηροχωρίου – Ιμέρου να παρατηρείται υφαλμύρωση.

          Στον κάμπο της Ροδόπης η βαμβακοκαλλιέργεια ξηρική και ποτιστική είναι σχεδόν μονοκαλλιέργεια. Υπάρχουν ωστόσο και καλλιέργειες σιταριού, τεύτλων, μηδικής βιομηχανικής ντομάτας και οπωροκηπευτικών. Στις παρυφές της Ροδόπης καλλιεργείται καπνός εξαιρετικής ποιότητας (μπασμάς) ενώ δυτικά της Κομοτηνής υπάρχουν εκτεταμένοι κερασώνες.

          Η αλιεία τόσο η παράκτια όσο και εσωτερικών υδάτων είναι λίγο ανεπτυγμένη.

Η μόλυνση και ο ευτροφισμός των λιμνοθαλασσών της περιοχής έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής αλιευμάτων.

          Οι δασικές εκτάσεις καταλαμβάνουν το βόρειο ήμισυ του Νομού . Κύρια δασικά είδη είναι οι δρυς, η οξιά ,η χαλέπιος και η μαύρη πεύκη ενώ σημαντικό ποσοστό καταλαμβάνουν τα αείφυλλα πλατύφυλλα. Πάνω από υψόμετρο 200μ. συναντάμε τα μακί. Φρύγανα εμφανίζονται σποραδικά κυρίως σε πεδινές και ημιορεινές περιοχές.

          Η μεγαλύτερη και σημαντικότερη ποικιλία οικοτόπων και ειδών χλωρίδας και πανίδας απαντάται στις περιοχές των λιμνοθαλασσών. Στη λίμνη Μητρικού τα κυριότερα είδη ψαριών είναι το Σαζάνι, Χέλι, Κεφάλι. Συναντάται επίσης το αμφίβιο ενυδρίδα (Lutra Lutra). Η προστατευόμενες από τη συνθήκη Ramsar  λιμνοθάλασσες της Ροδόπης παρουσιάζουν μια ασυνήθιστα αξιόλογη ορνιθοπανίδα, με  τον υψηλότερο αριθμό πουλιών από όλους τους Ελληνικούς υδροβιότοπους. Τα είδη που συναντώνται είναι περισσότερα από 200 πολλά από τα οποία είναι υπό εξαφάνιση

(Κύκνοι, Αργυροπελεκάνοι, Κορμοράνοι, Φαλαρίδες, Λαγγόνες, Ψαραετοί, Σταχτόχηνες και διάφορες αγριόπαπιες).

          Η λίμνη του Μητρικού έχει τεράστια οικολογική σημασία για την περιοχή. Στη λίμνη όπως προαναφέρθηκε καταλήγουν ο δυτικός και ο ανατολικός χείμαρρος της Κομοτηνής καθώς και τα κατάλοιπα του βιολογικού καθαρισμού της πόλης της Κομοτηνής ο οποίος όμως λειτουργεί καλά με μεγάλους δείκτες αποφωσφόρωσης (0,06 μgr/lit). Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι τα φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα και λιπάσματα τα οποία καταλήγουν δια των λίμνες χειμάρρων στις όπου παρατηρείται έντονος ευτροφισμός.

 

 

Κομοτηνή Μάρτιος 2002

Κώστας Κατσιμίγας

           Αρχιτέκτονας

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: